X
تبلیغات
آسمان فکر و فلسفه - سخنی شیرین راجع به شبهه ابن کمونه

آسمان فکر و فلسفه

.. وبلاگ استاد خیری (ملا رفیعا) ..

سخنی شیرین راجع به شبهه ابن کمونه

سعدبن منصوربن سعدبن الحسن بن هبة الله بن کمونه، معروف و مشهور به ابن کمونه از تلامیذ برجسته و نامی شیخ اشراق است که وفاتش به سال 683 هـ - ق بوده است.

آثاری را که امروزه از ابن کمونه در دسترس است عبارتند از:

      الف: التنقیحات فی شرح التلویحات. شرحی بر تلویحات شیخ اشراق.

       ب: رسائل ابن کمونه فی ابدیة النفس.

      ج: کتابی در الهیات.

از این هرسه کتاب، نسخه ای در کتابخانه مجلس شورای اسلامی موجود است و مقاله کوچکی در مبدأ و معاد از ابن کمونه باقی مانده است که علّامه حسن زاده آملی در کلمه 327 از کتاب هزار و یک کلمه خود آن را نقل کرده است.

ابن کمونه در جهان اسلام، آوازه و شهرتش را بیشتر مدیون و مرهون شبهه ای است که در باب توحید مطرح کرده است البته ناگفته نماند که اصل شبهه از استادش شیخ اشراق است که در کتاب المطارحات ذکر نموده است ولی ظاهراً ابن کمونه با بیانی روشن و تقریری واضح که از آن شبهه داشته است از این رهگذر شبهه به نام او در جهان علم و فلسفه شایع شده است این شبهه تا آنجا بر متکلمین و متفکران جهان اسلام اعم از مشّائی و اشراقی، سنگین و کوبنده بوده است که باعث شده مدتهای مدیدی یکی از دغدغه های اصلی در باب توحید به شمار آید و حتی عدّه ای از فقیهان و عالمان به خاطر طرح و اشاعه این شبهه به ابن کمونه لقب «افتخار الشیاطین» را داده و عقیده پیدا کردند که با این شبهه خدمت بزرگی به شیاطین کرده است.

مرحوم شیخ محمد حسین آل کاشف الغطاء در کتاب فردوس اعلی ص200 می گوید: محقق خوانساری فیلسوف مشائی و صاحب کتاب وزین مشارق الشموس (کسی که به او لقب عقل حادی عشر را داده بودند) گفته است اگر امام زمان(عج) ظهور کند من از او معجزه و کرامتی را مطالبه نخواهم کرد بلکه به آن بزرگوار می گویم از «شبهه ابن کمونه» جواب بدهد.

داستان و شبهه ابن کمونه «در جهان فلسفه و علم» داستان تلخی است و گویای حقایق و واقعیت های فراوانی است. کسانی که در باب «رفتار شناسی عالمان در مواجهه و مقابله با شبهه و نقد» تحقیق و تفحص می کنند و یا حتی آنانی که به این مقوله علاقه و دلبستگی دارند نبایستی از این وقایع تاریخی بی تفاوت بگذرند. این وقایع بسیار درس آموز و عبرت انگیز می باشد.

البتّه بعدها ملا صدرا(رض) با ابتکار«اصالت وجود» پنبه این شبهه را زد و شبهه ابن کمونه در مبدأ همچون شبهه آکل و مأکول در معاد رسوا و رسواتر شد. و از شوکت و صولت افتاد.

+ نوشته شده در  شنبه هفتم خرداد 1390ساعت 17:38  توسط .  |